စည္းကမ္းေဖာက္ဖ်က္သူေတြ အေရးယူမယ္လို႔ တပ္မေတာ္ ထုတ္ျပန္ခ်က္ကုိ အျမင္မတူမႈေတြရွိေန

2019-09-04
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ဂူတာျပင္ေက်းရြာအနီးမွာ ရုပ္အေလာင္းေတြ အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ ျမွဳပ္ႏွံထားေၾကာင္း AP သတင္းဌာနရဲ႕ ေဖာ္ျပခ်က္ကို ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးေဆာင္တဲ့ ေျမျပင္ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔က ၂ဝ၁၈၊ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂ ရက္ေန႔မွာ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးစဥ္
ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ဂူတာျပင္ေက်းရြာအနီးမွာ ရုပ္အေလာင္းေတြ အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ ျမွဳပ္ႏွံထားေၾကာင္း AP သတင္းဌာနရဲ႕ ေဖာ္ျပခ်က္ကို ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဦးေဆာင္တဲ့ ေျမျပင္ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔က ၂ဝ၁၈၊ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂ ရက္ေန႔မွာ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးစဥ္
Photo: Information Committee

ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္း ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္က ဂူတာျပင္ေက်းရြာျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ တပ္မေတာ္သားေတြကုိ စစ္စည္းကမ္းအရေရးယူမယ္လုိ႔ ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့  ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္းမွာ အခုလုိ၀မ္းနည္းစရာကိစၥရပ္ေတြ၊ ဂူတာျပင္လုိ ျဖစ္စဥ္မ်ဳိးတစ္ခုတည္းပဲရွိတာလား၊ စစ္ခုံရုံးဆုံးျဖတ္ခ်က္က တကယ္ပဲနစ္နာသူေတြအတြက္ တရားမွ်တမႈကုိ ေဆာင္က်ဥ္းေပးႏုိင္မလားဆုိတဲ့ ေမးခြန္းေတြ ထြက္ေပၚလာပါတယ္။

ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူတခ်ဳိ႕က ဒါဟာ ၂၀၁၇ ရုိဟင္ဂ်ာစစ္ဆင္ေရးတုန္းက အင္မတန္၀မ္းနည္းစရာျဖစ္ရပ္ေတြ တကယ္ရွိခဲ့ေၾကာင္း လူသိရွင္ၾကား၀န္ခံတာျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ၾကဳိဆုိရမယ့္အခ်က္ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆုိၾကပါတယ္။ အဲဒီစစ္ဆင္ေရးေၾကာင့္ ရုိဟင္ဂ်ာ ခုနစ္သိန္းနီးပါး အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံသုိ႔ ထြက္ေျပးခုိလႈံၾကရတယ္လုိ႔ ကုလသမဂၢက ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးေကာ္မရွင္အဖြဲ႕၀င္ ခရစ္ စီဒုိ႕တီ Chris Sidoti ကေတာ့ စစ္ဘက္တရားရုံးဆုံးျဖတ္ခ်က္ဟာ နစ္နာသူေတြအတြက္ တရားမွ်တမႈကုိ ေဆာင္က်ဥ္းေပးႏုိင္မွာမဟုတ္ပါဘူးလုိ႔ အလားတူျဖစ္ရပ္မ်ဳိးေတြလည္း ေနာက္ထပ္က်န္ရွိေနေသးတယ္လုိ႔ RFA ကုိ အီးေမးလ္ကေနတဆင့္ အဂၤါေန႕မွာ ေျဖၾကားထားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ တပ္မေတာ္ရဲ႕ရွင္းလင္းေရးစစ္ဆင္ေရးအတြင္းမွာ ရုိဟင္ဂ်ာေတြ အစုအလိုက္အျပဳံလုိက္ သတ္ျဖတ္ခံရတာက ဂူတာျပင္ ေက်းရြာတစ္ခုတည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာ၊ ရေသ့ေတာင္ ျမိဳ႕နယ္သုံးခုထဲက တူလာတုိလီ၊ ခၽြတ္ျပင္၊ ေမာင္ႏူ၊ ကုိးတန္ေကာက္၊ ေက်ာက္ပန္းတူ၊ ျမင္းလြတ္၊ အလယ္သန္ေက်ာ္၊ အင္းဒင္ရြာ မွာလည္းျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္းကုိ သူတုိ႔ရဲ႕ အစီရင္ခံစာ မွာေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အခုလုိ ဂူတာျပင္ကိစၥ မတုိင္ခင္ကလည္းက ေမာင္ေတာေတာင္ပုိင္းက အင္းဒင္ေက်းရြာမွာ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဆယ္ဦးကုိ တပ္မေတ္ာသားေတြက သတ္ျဖတ္ခဲ့တာကုိ  ရုိက္တာ သတင္းေထာက္ ႏွစ္ဦးက စုံစမ္းေဖာ္ထုတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သတင္းေထာက္ ႏွစ္ဦးဟာ ရဲကတရားစြဲလုိ႔ ေထာင္ဒဏ္ ခုႏွစ္ႏွစ္ထိ ခ်မွတ္ခံလုိက္ရပါတယ္။ ဒီႏွစ္ ေမလမွာေတာ့ သမၼတရဲ႕ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာနဲ႔ သတင္းေထာက္ႏွစ္ဦး ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္လာခဲ့ပါတယ္။

က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့စစ္သားတခ်ိဳ႕ကို တပ္မေတာ္က အေရးယူေဆာင္႐ြက္ခဲ့ၿပီး ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ခဲ့ေပမယ့္ လအနည္းငယ္အတြင္းမွာပဲ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ အမိန႔္နဲ႔ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္လာခဲ့ပါတယ္။

FFM အဖြဲ႕၀င္ ခရစ္ စီဒုိ႕တီက ျခဳံၿပီးေျပာရမယ္ဆုိရင္ ဘယ္လုိစုံစမ္းမႈမ်ဳိးေတြပဲ ျမန္မာဘက္ကလုပ္ပါေစ၊ အဲဒီစုံစမ္းမႈဟာ ယုံၾကည္လက္ခံႏုိင္တဲ့၊ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တမႈရွိတဲ့ ရာဇ၀တ္ေၾကာင္းဆုိင္ရာ တရားစြဲဆုိမႈထိျဖစ္ေအာင္ လုပ္ဖုိ႔လုိပါတယ္။ သာမန္စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈတစ္ခုက ရာဇ၀တ္တရားစြဲမႈေတြအထိ ျဖစ္လာတာမ်ဳိးမရွိသလုိ တကယ့္ တရားမွ်တမႈကုိလည္း ေဆာင္ယူေပးႏုိင္မွာမဟုတ္ပါဘူး။

အင္းဒင္ လူသတ္သမားေတြကုိ ၿပီးခဲ့တဲ့ လတုန္းက လႊတ္ေပးလုိက္တဲ့အခ်က္ဟာ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ရာဇ၀တ္က်င့္ထုံးဥပေဒေတြနဲ႕ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရး စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ အပါအ၀င္ တပ္ထိပ္ပုိင္းေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ အလြန္ျပင္းထန္တဲ့ စစ္ရာဇ၀တ္မႈေတြကုိ တာ၀န္ယူမႈရွိရွိနဲ႕ ေဆာင္ရြက္မယ္ဆုိတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္လုံး၀မရွိတာ အထင္အရွားပါပဲလုိ႔ သူကေျပာပါတယ္။

FFM ခရစ္စ္ စီဒုိ႕တီက က်ေနာ္တုိ႕ ႏုိင္ငံတကာ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးေကာ္မရွင္က ရာဇ၀တ္မႈက်ဴးလြန္ထားတဲ့ စစ္သားေတြအေပၚ ယုံၾကည္လက္ခံႏုိင္ေလာက္တဲ့ ျပည္တြင္းစုံစမ္းစစ္ေဆးမႈနဲ႕ တရားစြဲဆုိမႈေတြကုိ အခုခ်ိန္ထိ မေတြ႕ဖူးေသးပါဘူး။ ေနာက္ၿပီး ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ တရားစီရင္ေရး စနစ္မွာလည္းပဲ ဖြဲ႕စည္းပုံဆုိင္ရာျပႆနာေတြ ရွိေနပါတယ္။ တပ္မေတာ္က တပ္ဖြဲ႕အားလုံးရဲ႕ တရားစီရင္ေရးကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ထားၿပီးေတာ့ အရပ္ဖက္တရားစီရင္မႈမ်ဳိးကုိ လုံး၀ မေပးတာမ်ဳိးပါ။ ဒီလုိအခ်က္ေတြက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႏုိင္ငံတကာဥပေဒနဲ႕ လူ႕အခြင့္ေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကုိ တပ္မေတာ္က တရားစီရင္တာကလြတ္လပ္ျပီး ထိေရာက္မႈရွိတဲ့ ေကာ္မရွင္ပါလုိ႕ အာမခံလုိ႕မရႏုိင္တဲ့ဟာေတြပါပဲ။

ကုိဖီအာနန္ဦးေဆာင္ခဲ့တဲ့ ရခုိင္အၾကံေပး ေကာ္မရွင္ေဟာင္းတစ္ဦးျဖစ္သူ ဦးေအးလြင္က တပ္မေတာ္ရဲ႕စုံခုံဖြဲ႕စစ္ေဆးမႈကုိ ႀကဳိဆုိလုိက္ပါတယ္။

"Court of Inquiry မွာ ဒါေသခ်ာကုိ စုံစမ္းစစ္ေဆးၿပီးေတာ့ သူတုိ႕ေတြ႕ရွိခ်က္အေပၚမွာ အေရးယူဖုိ႕လုိအပ္တယ္လုိ႕ ဆုံးျဖတ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ court martial စစ္ခုံရုံးကုိ သူတုိ႔တင္ျပီးေတာ့ ဒါ ဥပေဒအရေဆာင္ရြက္မယ္ဆုိတဲ့သေဘာေလးက ဒါ ၀န္ခံတဲ့သေဘာေလးရွိပါတယ္၊ ဟုိ.. အင္မတန္၀မ္းနည္းဖြယ္ျဖစ္ရပ္တစ္ခုျဖစ္ခဲ့တယ္ ဟုိျဖစ္ခဲ့တာကို သူတုိ႕အသိအမွတ္ျပဳလာျပီ။ သူတုိ႕ဟာ ၀န္ခံတယ္ဆုိတဲ့ဟာကုိပဲ က်ေနာ္တုိ႕စဥ္းစားၾကဳိဆုိသင့္ပါတယ္"

တပ္မေတာ္က အသိအမွတ္ျပဳၿပီ စုံစမ္းစစ္ေဆးမယ္ ၿပီး court martial တင္မယ္လုိ႔ထုတ္ျပန္ထားတာေၾကာင့္  ဘာေတြဆက္ျဖစ္မယ္ဆုိတာကုိ ဆက္ေစာင့္ၾကည့္ဖုိ႕လုိေၾကာင္း သူကေျပာပါတယ္။

ဦးေအးလြင္က "အဓိကကေတာ့ impunity လုိ႕ေခၚေသာ ရာဇ၀တ္ျပစ္မႈ က်ဴးလြန္သူမ်ားသည္ အျပစ္ေပးျခင္းမခံရဘဲနဲ႕ျပစ္ဒဏ္က ကင္းလြတ္တာတုိ႕ အကာအကြယ္ေပးျခင္းခံရ သလုိလုိ ျဖစ္တာမ်ဳိးတုိ႕ အဲဒါမ်ဳိးတုိ႔မျဖစ္ဘူးဆုိတာ.. ဒီေက့စ္မွာ မျဖစ္ဘူးဆုိတာကေတာ့ ေပၚလြင္လာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ျပသနာသည္ ဟုိတုန္းကရွိခဲ့တယ္ဆုိတာကုိ ေပၚလြင္ထင္ရွားလာတယ္။ ခုိင္လုံေသာ သက္ေသအေထာက္အထားတစ္ခုပဲလုိ႕ က်ေနာ္ကေတာ့ အဲလုိျမင္ပါတယ္ခင္မ်ား"

၂၀၁၈ ေဖေဖာ္၀ါရီလတုန္းက AP သတင္းဌာနဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သုိ႔ ထြက္ေျပးလာၾကတဲ့ ရုိဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ ေျပာဆုိခ်က္ကုိ ကုိးကားၿပီးေတာ့ ဘူးသီးေတာင္ၿမဳိ႕နယ္ ဂူတာျပင္ေက်းရြာမွာ ရုိဟင္ဂ်ာ ရြာသားမ်ား အစုအလုိက္အျပဳံလုိက္ သတ္ျဖတ္ခံထားရၿပီး ျမွပ္ႏွံထားသည့္ က်င္းငါးခုရွိေနေၾကာင္းနဲ႕ လူ ၄၀၀ နီးပါး သတ္ျဖတ္ခံထားရေၾကာင္း ေရးသားထားပါတယ္။

သတင္းထြက္ေပၚလာျပီး ေနာက္တစ္ရက္အၾကာမွာ အစုိးရကေဒသဆုိင္ရာ တာ၀န္က် ဆရာ၀န္အခ်ဳိ႕ႏွင့္ နယ္ျခားေစာင့္ရဲေတြ၊ ေထြအုပ္ေတြ၊ မီးသတ္တပ္ဖြဲ႕မွ တာ၀န္ရွိသူအခ်ဳိ႕သြားေရာကျ္ပီးေတာ့ ဂူတာျပင္ေက်းရြာသုိ႔ သြားေရာက္စစ္ေဆးေစခဲ့ပါတယ္။ NLD အစုိးရက AP သတင္းဌာနရဲ႕ ေရးသားခ်က္ေတြဟာ မွန္ကန္မႈမရွိဘူးလုိ႔ ျပန္လည္ တုံ႔ျပန္ခဲ့ပါတယ္။

တပ္မေတာ္ရဲ႕ အေရးယူေဆာင္ရြက္ခ်က္ဟာ AP သတင္းဌာနရဲ႕ေရးသားခ်က္နဲ႔ လုံး၀ မသက္ဆုိင္ဘူးလုိ႔ တပ္မေတာ္ေျပာခြင့္ရ ဗုိလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းက ဆုိပါတယ္။

“တုိက္ပြဲအတြင္းမွာ ARSA ေသာင္းက်န္းသူ ၁၉ ဦးေသဆုံးခဲ့တယ္။ အဲဒီေတြ႕ရွိခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ျမတ္ေက်ာ္ဦးစီးတဲ့ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးခုံရုံးက ဒါထပ္မံျပီးေတာ့ အေသးစိတ္စစ္ေဆးတာျဖစ္တယ္။ ဒီေဆာင္ရြက္ခ်က္သည္ AP သတင္းေဖာ္ျပခ်က္နဲ႔ လုံး၀ မပတ္သက္ပါဘူး…… က်ေနာ္ ထပ္ေျပာပါတယ္ ဒါ လုံး၀သက္ဆုိင္ျခင္းမရွိပါဘူး"

FFM အဖြဲ႕၀င္ရဲ႕ ေျပာဆုိခ်က္ေတြ၊ လူ႕အခြင့္ေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕ေတြရဲ႕ ေ၀ဖန္ေျပာဆုိခ်က္နဲ႕ပတ္သက္ၿပီးေတာ့လည္း အခုလုိ တုံ႔ျပန္ပါတယ္ "တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈမရွိဘူးဆုိရင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ ျမတ္ေက်ာ္တုိ႕ရဲ႕ court inquiry ေတာင္ ဖြဲ႕စရာအေၾကာင္းမရွိပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႕ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈရွိတယ္ဆုိတာ court of inquiry ဖြဲ႕ျခင္းျဖစ္ပါတယ္"

ဂူတာျပင္လုိမ်ဳိး အလားတူျဖစ္ရပ္မ်ဳိးေတြ ရြာေတြအေျမာက္အျမားရွိေနေသးတယ္လုိ႔ FFM မွာေဖာ္ျပထားတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေတာ့ ဗုိလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းက FFM နဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အစုိးရကလည္း ထုတ္ျပန္ထားၿပီးျဖစ္တဲ့အတြက္ သူ႕အေနနဲ႔ အထူးတလည္ေျပာစရာမရွိဘူးလုိ႕ဆိုပါတယ္။

သူက "ဒီကိစၥသည္ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ဖိအားေလ်ာ့က်သြားေအာင္အတြက္ လုပ္ေဆာင္တာမဟုတ္ဘူး။ တပ္မေတာ္ရဲ႕ တာ၀န္ယူမႈ တာ၀န္ခံမႈကုိ ျပသတာပဲျဖစ္တယ္"

(RFA သတင္းေထာက္ ကုိမိုးျမင့္ စုစည္းတင္ျပသည္)

ဆိုက္တခုလံုးသို႔