ရုိဟင္ဂ်ာအေရး စုံစမ္းဖုိ႔ ICC ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သြားေရာက္

2019-07-23
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
ICC ႏုိင္ငံတကာရာဇဝတ္ခံုရံုး ဒုတိယ ဥပေဒအရာရွိခ်ဳပ္ James Stewart ကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၊ ဒါကာမွာ ၂၀၁၉၊ ဇူလိုင္ ၁၈ ရက္ေန႔က က်င္းပတဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ေတြ႔ရစဥ္
ICC ႏုိင္ငံတကာရာဇဝတ္ခံုရံုး ဒုတိယ ဥပေဒအရာရွိခ်ဳပ္ James Stewart ကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၊ ဒါကာမွာ ၂၀၁၉၊ ဇူလိုင္ ၁၈ ရက္ေန႔က က်င္းပတဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ေတြ႔ရစဥ္
Photo: MUNIR UZ ZAMAN / AFP

ႏိုင္ငံတကာရာဇဝတ္မႈတရားရံုး ICC ကလက္ေထာက္ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ James Stewart ဦးေဆာင္တဲ့ ကုိယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔ဟာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူသားမဆန္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာရာဇဝတ္မႈေတြ က်ဴးလြန္ျခင္း ရွိ၊ မရွိ စံုစမ္းစစ္ေဆးႏိုင္ဖို႔ ျပင္ဆင္တဲ့အေနနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဒုကၡသည္စခန္းေတြကို ကနဦးလာေရာက္တာျဖစ္တယ္လို႔ အေမရိကန္အေျခစုိက္ သတင္းဌာနျဖစ္တဲ့ Benar News က ေရးသားေဖာ္ျပပါတယ္။

ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကို အခုလ ၁၆ ရက္ေန႔ကေန ၂၂ ရက္ေန႔အထိ ၆ ရက္ၾကာ သြားေရာက္ ခဲ့ပါတယ္။

ခရီးစဥ္အတြင္း Cox’s Bazar ေကာ့ဘဇားခရိုင္အတြင္းက ဒုကၡသည္စခန္းေတြနဲ႔ ႏွစ္ႏိုင္ငံနယ္စပ္မ်ဥ္းမွာ ေနထိုင္ေနၾကသူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါတယ္။

ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ တရားဝင္ေတြ႔ဆံုပြဲလိုမ်ိဳး လုပ္သြားတာမရွိဘဲ ဒုကၡသည္တခ်ိဳ႕ကို ဘာေၾကာင့္ သူတို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ကို ထြက္ေျပးတာလဲ ဆိုတာေတြသာ ေမးျမန္းသြားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ဒုကၡသည္စခန္းေတြကို အၿမဲမပ်က္လာေရာက္ ေမးျမန္းတာေတြရွိေနၿပီး လက္ရွိမွာလည္း စခန္းအတြင္း ေမးျမန္းမႈေတြရွိေနတယ္လို႔ ကုတူပါေလာင္ဒုကၡသည္စခန္း အမွတ္(၅) က ႏူအာေလာ္ က RFA ကို ေျပာပါတယ္။

ICC က ေရာက္တယ္လို႔ ၾကားတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္ မေတြ႔ဘူး။ သူတို႔ကလည္း ေတြ႔တဲ့လူနဲ႔ စကားပဲ ေျပာသြားတယ္။ အမႈစစ္ေတြက သူတို႔က စခန္းမွာလာၿပီးေတာ့မွ တရားစြဲႏိုင္မလား မစြဲႏိုင္မလားဆိုတာ ဆံုးျဖတ္မယ္တဲ့။ က်ေနာ္တို႔ ဒုကၡသည္စခန္းမွာ ICC က ဥပေဒပိုင္းဆိုင္ရာလူေတြက ဝင္စစ္ေဆးေနတယ္။ သူတို႔ေျပာတာက ICC နဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ဥပေဒပိုင္းဆိုင္ရာလူလို႔ ေျပာတယ္။ တဖြဲ႕က ေျမာက္ကိုရီးယားက တစ္ဖြဲ႔။”

ဒါ့အျပင္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံက ဒုကၡသည္ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ေရးနဲ႔ ေနရာခ်ထားေရး အာဏာပိုင္အဖြဲ႔ တာဝန္ရွိသူေတြ၊ ရဲတပ္ဖြဲ႔တာဝန္ရွိသူေတြနဲ႔လည္း ICC ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔က ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါေသးတယ္။

ICC ႏုိင္ငံတကာရာဇဝတ္ခံုရံုး ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ၊ ဒါကာမွာ သတင္းေထာက္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့ၿပီး သူတို႔ဟာ စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔လာတာ မဟုတ္သလို အခ်က္အလက္ ရွာေဖြဖို႔လည္း မဟုတ္ေၾကာင္းနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အရာရွိေတြနဲ႔ ဒုကၡသည္ေတြကို သူတို႔ဘယ္လို စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ေဆာင္မယ္ဆိုတာကို သာလာေျပာတာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

ရုိဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ေတြအေပၚ ျမန္မာႏိုင္ငံက လုံျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြဟာ  လူသားျဖစ္တည္မႈကို ဆန္႔က်င္တဲ့ ျပစ္မႈေတြက်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့အတြက္ တရားဝင္စတင္စုံစမ္းစစ္ေဆးခြင့္ျပဳဖုိ႔ ICC ေရွ႕ေန Fatou Bensouda က တရားရုံးမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင္လ ၄ ရက္ေန႔က တင္ျပခဲ့တာရွိခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီလိုတင္ျပအၿပီးမွာ ICC လက္ေထာက္ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ James Stewart ဦးေဆာင္တဲ့ ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံကို ေရာက္ရွိလာတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

သက္ေသေထာက္ထား ခိုင္ခိုင္မာမာရဖို႔ခက္တာနဲ႔ က်ဴးလြန္ခံရသူေတြကိုယ္တိုင္ ICC မွာ သက္ေသထြက္ဖို႔ ခက္တာေတြေၾကာင့္ တပ္မေတာ္ကို ICC  တင္ဖို႔ဆိုတာ မလြယ္ကူဘူးလို႔ အာရွလူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္က ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ တာဝန္ခံ ဦးမင္းလြင္ဦး က မွတ္ခ်က္ျပဳပါတယ္။

စြဲတင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ သက္ေသအေထာက္အထားေတြ လိုတာေပါ့။ လိုလို႔လည္း အခုလိုမ်ိဳး ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔နီးစပ္တဲ့ နယ္စပ္ေဒသျဖစ္တဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကိုေရာက္လာတာ။ နစ္နာတဲ့သူေတြကို ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းႏိုင္ဖို႔ လာတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ထင္တယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ အဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ မဟုတ္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ အေရးယူဖို႔ဆိုတာက မလြယ္ကူေသးဘူးလို႔ က်ေနာ္က ျမင္ပါတယ္။ သက္ေသအေထာက္အထား ခိုင္ခိုင္မာမာရဖို႔မလြယ္ဘူး။ ေနာက္ၿပီး က်ဴးလြန္ခံရသူေတြကိုယ္တိုင္က ICC ကိုလာၿပီး သက္ေသထြက္ဆိုႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ကေတာ့ မထင္ပါဘူးခင္ဗ်။”

ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ICC အဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံ မဟုတ္ေပမယ့္ ICC နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ သက္ေရာက္မႈမရွိဘူးလို႔ ျမန္မာအစိုးရ ဘက္က ေျပာၾကားထားတာေတြရွိေပမယ့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံက ICC အဖြဲ႔ဝင္ႏိုင္ငံျဖစ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကေန ရိုဟင္ဂ်ာေတြ အလံုးအရင္းနဲ႔ ထြက္ေျပးတဲ့ကိစၥမွာ ICC အေနနဲ႔ စီရင္ပိုင္ခြင့္ရွိတယ္ဆိုတဲ့ ေၾကညာခ်က္ကိုလည္း ICC က ထုတ္ျပန္ထားတာရွိပါတယ္။

တဆက္တည္းမွာလည္း ICC အဖြဲ႔ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကိုေရာက္ရွိခ်ိန္မွာပဲ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနက တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးမင္းေအာင္လႈိင္၊ ဒုတိယကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးစိုးဝင္း၊ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္သန္းဦး၊ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ေအာင္ေအာင္နဲ႔ မိသားစုဝင္ေတြကို ျမန္မာႏုိင္ငံက လူ႔အခြင့္ အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြအတြက္ တာဝန္ရွိတယ္ဆိုၿပီး ျပည္ဝင္ခြင့္ ပိတ္ဆို႔ခဲ့တာလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။

တပ္မေတာ္ကို ႏိုင္ငံတကာရာဇဝတ္တရားရံုးတင္ဖို႔ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ေနၾကတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႔က ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္း ေျပာတာက

စြဲတင္ဖို႔ အခ်က္ေတြရွိမရွိ ရွာေဖြဖို႔ ခြင့္ျပဳလိုက္တယ္ဆိုတာေတာ့ က်ေနာ္တို႔ သိပါတယ္ခင္ဗ်။ က်ေနာ္တို႔ အေနနဲ႔က စံုစမ္းစစ္ေဆးေရး အဖြဲ႔ဖြဲ႔စည္းၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနတာရွိတယ္။ ယခင္က ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကို က်ေနာ္တို႔ အေသးစိတ္စစ္ေဆးမယ္။ အားလံုးကို က်ေနာ္တို႔ ဖိတ္ေခၚထားတာရွိတယ္။ အဖြဲ႔အစည္းအသီးသီး လူပုဂၢိဳလ္ အသီးသီးကေန သူတို႔ တိုင္ၾကားခ်င္တာ၊ သူတို႔ ေျပာၾကားခ်င္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ဖိတ္ေခၚထားတယ္။ ဒါေတြက ေပၚေပါက္လာရင္လည္း က်ေနာ္တို႔ လ်စ္လ်ဴရႈသြားမွာ မဟုတ္ဘူး။ ”

ျမန္မာအစိုးရ ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႔အေနနဲ႔လည္း ရခုိင္ျပည္နယ္ကေန ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္ ထြက္ေျပးသြားသူေတြ ျပန္လည္လက္ခံေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လာမယ့္ ဇူလိုင္လ၂၆ ရက္မွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏုိင္ငံကုိသြားဖို႔ရွိေနပါတယ္။

လူမႈဝန္ထမ္းကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးဝန္ႀကီး ေဒါက္တာဝင္းျမတ္ေအး လာမယ္ဆိုတာေၾကာင့္ ေကာ့ဘဇားမွာရွိတဲ့ ဒုကၡသည္စခန္းေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ျမန္မာအစိုးရထံတင္ျပလို႔တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို ဒုကၡသည္ေတြဆီက သေဘာထားေတာင္းခံေနၿပီး ေတြ႔ဆံုပြဲေတြ လုပ္ေဆာင္ေနၾကတယ္လို႔  ေျပာပါတယ္။

(RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း စုစည္းတင္ျပသည္)

ကြန္မင့္မ်ား (0)
Share
ဆိုက္တခုလံုးသို႔